قلعه دختر میانه جاذبه تاریخی شهر میانه

حدود پانزده کیلومتری شهر میانه , کوه هایی موجود است که چشم انداز = جالب زمین شناسی را بوجود آورده , که قلعه دختر و قافلانکوه اسم گرفته اند .

ظاهرآ قلعه در سه طبقه و در سه ساختار دیده میشود : الف : دیوار بیرونی که قطورتر از سایر قسمتها بوده که به وسیله ۲۴ ساختمان بلند دیدبانی از قلعه پاسداری می شده‌است . ب : دیوار داخلی که‌این دیوار نگهدارنده قسمت اصلی قلعه یا این که قلب قلعه بوده . ج : قسمت داخلی قلعه که محل فرماندهی دژ محسوب می شود . این قلعه از وسایل ایمنی و آب انبار برخوردار است و همه تدابیر لازم برای زندگی طولانی در داخل قلعه آماده بوده است .

قلعه دختر به یکی سرداران معروف بابک خرم دین به نام ساسان متعلق بود و روزگاری به اسم قلعه ساسان هم مشهور بود .

قلعه دختر میانه به شماره 870 در فهرست اثر ها ملی ایران ثبت شده‌است .
این قلعه در ۲ کیلومتری پل دختر ( حدود ۱۸ کیلومتری جنوب میانه ) بر روی صخره بزرگ و قلل تیز , بر بالای کوه‌ های قافلانکوه واقع شده‌ است .

بعضی تاریخ بنای قلعه و پل را نزدیک به هم ( قرن ششم ) ذکر می‌ نمایند البته بعضا دیگر از مورخان , ساختمان قلعه را به زمان ساسانی نسبت می‌ دهند در حالی که در تابلویی که از طرف سازمان میراث فرهنگی در ابتدای ورودی نصب شده , تاریخ بنای قلعه قرن هفتم هجری , نوشته شده شده است ولی با دقت به پایه‌ های ساخت قلعه و مصالح بکار برده شده تخمین به اوایل دوره ساسانیان نیز زده می‌ شود البته بعلت سرقت یا این که از دربین رفتن کتبیه آن که در سردر محل ورود اساسی قلعه نصب بوده و هنوز نیز جای آن پیداست , تاریخ دقیق آن مشخص نیست و در این ارتباط افسانه های پیرامون قلعه و پل دختر , که احتمالآ این مدل نگرش ریشه در فرهنگ مردمان این خطه از میهنمان دارد , حقیقت و واقعیت تاریخی آن را پوشش داده است .

این قلعه در کتابهای تاریخ و سفرنامه‌ها چنین تعریف شده است :

شکل همگانی آن کثیرالاضلاع غیرمنتظمی است که دره‌ های عمیق و قله‌ های تیز قافلانکوه را ذیل پوشش خویش قرار داده‌ است . این سازه با خشت و سنگ تشکیل شده و بلندی دیوار ( باروی قلعه ) اطراف آن به ۴ متر می‌ برسد . این قلعه دارنده یک دروازه و یک راه خروجی به ارتفاع سه متر است که راه خروجی آن بیشتر به راه فرار شباهت دارد و به تخته سنگ‌ ها و پرتگاه‌ های خطرناک منتهی می‌ گردد . قلعه دختر , ۱۶ یا این که ۲۴ برج دیده‌ بانی مخروبه دارد که ۸ برج آن بر رودخانه قزل اوزن مشرف است . در بین قلعه , دو منبع آب به ابعاد ۱۵*۱۰ متر و ارتفاع ۱۰ متر موجود است که آب آن توسط برف و باران تامین می‌ شده‌ است . دیواره جلویی آبگیر بزرگ , به ضخامت حدود یک و نیم متر از سنگ و ملات ساروج ساخته شده و قسمت بیرونی آن همانند ورودی اصلی قلعه با سنگهای صاف و تراشیده شده , نما داده شده‌است , بطوریکه این دیواره علیرغم معماری حیرت انگیز با قوسهای قسمت بیرونی که کاملآ یکدست و ظریف می‌باشند ,

در طول حدود 15 متری از مرحله دره جای دارد . با عنایت به گنجایش و ظرفیت این آبگیر بزرگ که در اشراف بلندیهای کوه واقع شده و تاحدودی از تابیدن دراز بازه خورشید و گرمای آن در طول روز در امان بوده , چنین برمی آید که تامین بخش اکثر آب مورد نیاز ساکنین قلعه , از این آبگیر بوده است . دو ضلع قلعه از صخره‌ های طبیعی و یک ضلع آن از سنگ‌ های تراشیده شده تشکیل یافته‌ است . علاوه بر آن چاه‌ های متعددی هم در قسمت‌ های متعدد قلعه وجود داشته که در مواقع حساس از آب آنها استفاده می‌ شده‌ است . در دیوار قلعه دو مدخل ساخته شده که هر یک سه متر بلندی دارد و در بالای یکی این مدخل‌ ها کتیبه‌ ای روی سنگ نوشته شده شده‌است . ساختار این قلعه به سه قسمت تقسیم می شود .

الف : دیوار بیرونی که قطورتر ا ز دیگر قسمتها بوده که بوسیله ۲۴ برج دیدبانی ا ز قلعه پاسداری می شد . ب : دیوار داخلی که‌این دیوار نگهدارنده قسمت کلیدی قلعه یا قلب قلعه بوده . ج : قسمت داخلی قلعه که محل فرماندهی دژ محسوب می شود . محل ورود و یا به عبارتی خروجی اضطراری در بلندتزین نقطه قلعه جای دارد . باتوجه به آثار بجا مانده , ظاهرآ قلعه در سه طبقه ساخته شده که در اثر گذشت زمان و خرابی های ببار آمده , سقف های چوبی که هنوز نیز آثار و سوراخهای تعبیه چوب در دیوارهای قلعه , بخصوص در قسمت کناری ورودی حساس بطور مشخص مشاهده میشود , بداخل قلعه فرو ریخته است .

در طول حکومت پاد شاه عباس صفوی , این قلعه محل تجمع و استراحت راهزنان و اشرار بوده که منجر ناامنی منطقه بودند لذا به فرمان او دیوارهای قلعه تخریب شده‌است .

عقیده باستان شناسان بر این است که‌این قلعه مثل قلعه دخترهای دیگر , به یاد ایزدبانوی ناهید یا این که آناهیتا شاخته شده‌است . پرستشگاه‌ های این ایزدبانو را اکثر زمان ها در بلندی‌ ها می‌ ساختند و حاکمان و بازرگانان و کشاورزان سالانه با هدایای نفیس عازم این پرستشگاه ها میشدند به دلیل آنکه الهه آناهیتا مظهر نعمت و فراوانی آب و باران , در اقتصاد , بویژه کشاورزی حمایت کننده این مرز و بوم بود . این قلعه‌ ها بیشتر در کنار رودخانه‌ های عظیم و دریاها سا خته می شده‌است .

قلعه دختر میانه

موقعیت مکانی قلعه :

این قلعه در ۲ کیلومتری پل دختر ( که حدود ۱۸ کیلومتری راه میانه – زنجان واقع شده ) بر روی صخره بزرگ و قلل تیز , در بالای کوه‌ های قافلانکوه واقع شده‌ است .

مسیر دسترسی به قلعه :

برای رفتن به قلعه دختر , باید از جاده کناری هلال احمر که در سمت راست جاده و روبروی قهوه خانه و پل دختر میباشد به سمت بالای جاده حرکت کرده تا به جایی که دکل فشار قوی برق در سمت راست جاده جای دارد , در راه خاکی بیفتید و با ادامه آن از بالای تپه قلعه روبروی شما نمایان است .

آب و هوای منطقه :

از نظر اقلیمی جزو مناطق سرد و کم آب است .

مکانهای گردشگری میانه :

پل دختر , مسجد سنگی ترک , قلعه دختر , شهر سوخته کاغذ کنان , کاروانسرای جمال آباد , قلعه نجفقلی خان و . . .

سوغات و صنعت های دستی میانه :

جارو یا این که سؤپؤرگه : اسم گیاهی ست که محل تولد آن آذربایجان و حوزه‌ میانه است . اشخاصی که ماهر و قدیمی این کار میباشند می گویند که مرغوب ترین نوع جاروی محلی در شهرستان میانه برداشت می شود و عارضه ها را آن نیز آب و هوا , خاک مناسب , پرمغز , محکم , نشکن و خوشه های بلند عنوان می نمایند که جاروی ( سوپورگه ) میانه را منحصر به فرد کرده است .

این محصول در شهرهای شمالی , تهران و خراسان خریداران زیادی دارد . دسته مرغوب جارو ( سؤپؤرگه ) دارای ریز شاخه های بسیار و سرشاخه ها تقریباً به رنگ قرمز می‌باشد و دسته نامرغوب آن هم برنگ چوب است و در اثر مصرف زود شکسته می شود ولی بعضا برای فریب خریدار سرشاخه ها را رنگ می نمایند که با اعتنا می توان آن را تشخیص اعطا کرد . جاروبندی یکی هنرهای دستی مضاعف کیمیا در مملکت می باشد که در آچاچی و سبیز و راس شهر به دلیل این‌که بیشتر جاروی میانه را تولید می نمایند افرادی مشغول به‌این حرفه می باشند .

از سایر تولیدها میانه کمبوزه و شاماما است . همچنین هندوانه , خیار و گوجه میانه نیز در بازارهای استان و پایتخت و حتی کشورهایی مثل عراق و ترکیه مقبولیت زیادی دارد . سیب میانه هم مطبوع بوده و دارای شهرت است . این منطقه تولید کننده برنج هم می باشد . همینطور در سفر به میانه از تناول بستنی قیفی سنتی آن غافل نشوید . بعلت لبنیات مرغوب محلی , کیم آن هم مرغوب است .

صنعت های دستی آن مشتمل بر سوماک یا ورنی , گلیم و قالی است .

بازدید : 26 بازدید
تعداد دیدگاه در این پست 0 نظر .

 

نظر خود را ارسال کنید